Satranç Tahtasını Tanıyalim

[Ajlan]

Ekranda gördüğünüz karenin adresi g2 dir.
Önce bulunduğu dikey bulunur : g Dikeyi
Sonra bulunduğu yatay bulunur : 2.Yatay
Bu kelimeler birleştirilerek uzun adres bulunur :
g Dikeyi 2.Yatay
Uzun adresteki Dikey ve Yatay kelimeleri çıkartılarak kısa adres bulunur
g Dikeyi 2.Yatay
Kısa adresimizin adı g2

[Ajlan]

Çapraz
Satranç tahtasında dikeylerin ve yatayların olduğunu söylemiştik , Bunlara ilave olarak şimdi çaprazlardan söz edeceğiz.


Çaprazı Arabaya bindiğimizde taktığımız emniyet kemerinden aklımıza getirelim.
Emniyet kemerini çapraz olarak bağlarız.

Çapraz kelimesini satranç oyununda bazı taşların hareketlerini öğrenirken kullanacağız.
Çaprazlar adlarını başlangıç ve bitiş karelerinden alırlar. Çapraz hangi kareden başlıyorsa önce o karenin adı söylenir, daha sonra çaprazın bittiği karenin adı söylenir.

Ekranda gördüğünüz çapraz Satranç tahtasındaki en büyük iki çaprazdan birisi olan a1-h8 çaprazı dır.
Bu çapraz adını başlangıç karesi olan a1 karesi ile bitiş karesi olan h8 karesi nin birleşiminden alır.
a1-h8 çaprazı a1 karesinden başlar h8 karesinde biter.
Bu çapraza En büyük Siyah Çapraz da denir.

Çaprazlar ; dikey ve yatayların aksine aynı renteki karelerden oluşur. Çaprazı oluşturan kareler aynı renktedir.

Bir satranç tahtasında 14 çapraz vardır.
Bunların 7 tanesi siyah çapraz
7 tanesi beyaz çapraz dır

[Ajlan]

Ekranda gördüğünüz çapraz Satranç tahtasındaki en büyük iki çaprazdan birisi olan a1-h8 çaprazı dır.
Bu çapraz adını başlangıç karesi olan a1 karesi ile bitiş karesi olan h8 karesi nin birleşiminden alır.
a1-h8 çaprazı a1 karesinden başlar h8 karesinde biter.
Bu çapraza En büyük (Uzun) Siyah Çapraz da denir.

a1-h8 çaprazını oluşturan kareler sırası ile
a1 karesi Başlangıç karesi
b2 karesi
c3 karesi
d4 karesi
e5 karesi
f6 karesi
g7 karesi
h8 karesi *Bitiş karesi

a1-h8 çaprazını oluşturan karelerin hepsinin siyah renkli olduğuna dikkat edelim.
a1-h8 çaprazı 8 karenin çapraz olarak dizilmesi ile oluşmuştur.
Dikey ve Yatay dan farklı olarak çaprazlar farklı sayıda karelerden oluşur.

Lütfen Hatırlayalım ;
Yatay : Bir siyah bir beyaz yanyana 8 kareden oluşur
Dikey : Bir siyah bir beyaz üst üste 8 kareden oluşur
Çapraz : Aynı renkteki çapraz dizilmiş farklı sayıda karelerden oluşur.

[Ajlan]

Ekranda gördüğünüz çapraz Satranç tahtasındaki en büyük iki çaprazdan diğeri olan a8-h1 çaprazı dır.
Bu çapraz adını başlangıç karesi olan a8 karesi ile bitiş karesi olan h1 karesi nin birleşiminden alır.
a8-h1 çaprazı a8 karesinden başlar h1 karesinde biter.
Bu çapraza En büyük (Uzun) Beyaz Çapraz da denir.

a8-h1 çaprazını oluşturan kareler sırası ile
a8 karesi Başlangıç karesi
b7 karesi
c6 karesi
d5 karesi
e4 karesi
f3 karesi
g2 karesi
h1 karesi *Bitiş karesi

a8-h1 çaprazını oluşturan karelerin hepsinin beyaz renkli olduğuna dikkat edelim.
a8-h1 çaprazı 8 karenin çapraz olarak dizilmesi ile oluşmuştur.
Dikey ve Yatay dan farklı olarak çaprazlar farklı sayıda karelerden oluşur.

Lütfen Hatırlayalım ;
Yatay : Bir siyah bir beyaz yanyana 8 kareden oluşur
Dikey : Bir siyah bir beyaz üst üste 8 kareden oluşur
Çapraz : Aynı renkteki çapraz dizilmiş farklı sayıda karelerden oluşur.

[Ajlan]

Ekranda gördüğünüz çaprazlar Satranç tahtasındaki en büyük iki çapraz dır.

Bu çaprazlar a1-h8 çaprazı ve a8-h1 çaprazıdır.
a1-h8 çaprazı a1 karesinden başlar h8 karesinde biter
Bu çapraza En büyük (Uzun) Siyah Çapraz da denir.

a8-h1 çaprazı a8 karesinden başlar h1 karesinde biter.
Bu çapraza En büyük (Uzun) Beyaz Çapraz da denir.

Her iki çaprazı oluşturan karelerin sayısı
a1-h8 çaprazı : 8 kareden oluşur
a8-h1 çaprazı : 8 kareden oluşur.

Her iki çaprazın en önemli bir diğer özelliği ise merkezi karelerden geçmesidir.
a1-h8 çaprazı üzerinde d4 e5 merkezi kareleri vardır
a8-h1 çaprazı üzerinde d5 e4 merkezi kareleri vardır.
d4 d5 e5 e4 kareleri Küçük Merkezi Oluşturur.

Ayrıca her iki çapraz Büyük merkezin köşelerini oluşturan karelerden geçerler.
c3 c6 f6 f3 kareleri Büyük Merkezin köşelerini oluşturur.

[Ajlan]

Ekranda gördüğünüz çaprazlar Satranç tahtasındaki en küçük (kısa) çaprazlar dır.

Bu çaprazlar
a2-b1 çaprazı, a7-b8 çaprazı, g1-h2 çaprazı ve g8-h7 çaprazı
a2-b1 çaprazı a2 karesinden başlar b1 karesinde biter
g8-h7 çaprazı g8 karesinden başlar h7 karesinde biter
Bu çaprazlara En küçük (Kısa) Beyaz Çapraz da denir.

a7-b8 çaprazı a7 karesinden başlar b8 karesinde biter.
g1-h2 çaprazı g1 karesinden başlar h2 karesinde biter.
Bu çaprazlara En küçük (Kısa) Siyah Çapraz da denir.

Bu çaprazları oluşturan karelerin sayısı
a2-b1 çaprazı : 2 kareden oluşur
g8-h7 çaprazı : 2 kareden oluşur.
a7-b8 çaprazı : 2 kareden oluşur.
g1-h2 çaprazı : 2 kareden oluşur.

[Ajlan]

Ekranda gördüğünüz çaprazlara Fil Çaprazları adı verilir. Oyuna başlarken Filler ekranda göründüğü gibi yerleşir.

Bu çaprazlar
Beyaz taşların Filleri için;
a3-c1 çaprazı, c1-h6 çaprazı, a6-f1 çaprazı ve f1-h3 çaprazı
a3-c1 çaprazı a3 karesinden başlar c1 karesinde biter
c1-h6 çaprazı c1 karesinden başlar h6 karesinde biter
a6-f1 çaprazı a6 karesinden başlar f1 karesinde biter
f1-h3 çaprazı f1 karesinden başlar h3 karesinde biter

Siyah taşların Filleri için;
a6-c8 çaprazı, c8-h3 çaprazı, a3-f8 çaprazı ve f8-h6 çaprazı
a6-c8 çaprazı a6 karesinden başlar c8 karesinde biter
c8-h3 çaprazı c8 karesinden başlar h3 karesinde biter
a3-f8 çaprazı a3 karesinden başlar f8 karesinde biter
f8-h6 çaprazı f8 karesinden başlar h6 karesinde biter

Dikkat ederseniz bu çaprazları oluşturan karelerin sayısı birbirinden farklıdır.
örneğin;
a3-c1 çaprazı : birbirine çapraz aynı renkli 3 kareden oluşur
c1-h6 çaprazı : birbirine çapraz aynı renkli 6 kareden oluşur.

[Ajlan]

Ekranda gördüğünüz kırmızı ok ile boyanmış çaprazlara Ölümcül Çapraz adı verilir.

Beyazların ölümcül çaprazı e1-h4 çaprazı
Siyahların ölümcül çaprazı e8-h5 çaprazı dır.

Bu çaprazlara ölümcül çapraz adının verilmesi başlangıç konumunda ekranda görüldüğü gibi duran vezirlerin bir hamlede bu çaprazlara ulaşabiliyor olmasıdır.

Beyaz vezir d1 karesinden çapraz olarak ilerleyip h5 karesine gelerek ölümcül çapraz olan e8-h5 çaprazından Siyah Şah'a saldırabilir.
Siyah Vezir d8 karesinden çapraz olarak ilerleyip h4 karesine gelerek ölümcül çapraz olan e1-h4 çaprazından Beyaz Şah'a saldırabilir.

[Ajlan]

Hem Soralım , Hem Cevaplayalım

Ekranda gördüğünüz çaprazların adı nedir ?
a) Siyah Çaprazlar
b) Beyaz Çaprazlar
c) Ölümcül Çaprazlar

Cevap : ekranda görülen çaprazlara Siyah Çaprazlar denir. Çaprazı oluşturan kareler daima aynı renktedir. işaretli çaprazların siyah karelerden oluştuğuna dikkat edin. öyleyse bunlar siyah çaprazlar olmalı. Doğru seçenek a olmalıydı.

Hangisi Doğrudur ?
a) Çaprazlar Her zaman 8 kareden oluşur
b) Çaprazlar bir siyah bir beyaz kareden oluşur
c) 7 tane siyah çapraz vardır
d) 2 tane kısa çapraz , 2 tane uzun çapraz vardır

Cevap : Doğru cevap c seçeneği olmalıydı.
Çaprazlar her zaman 8 kareden oluşmaz , çaprazları oluşturan kare sayısı değişkendir.
Çaprazlar daima aynı renkte karelerden oluşur
Bir satranç tahtasında 4 tane kısa çapraz, 2 tane uzun çapraz vardır.

a1-h8 çaprazına Büyük çapraz denir.
a) Doğru
b) Yanlış

Cevap : Doğru seçenek a olmalıdır. a1-h8 çaprazına büyük çapraz yada en uzun Siyah Çapraz adı da verilir.

minik not :
Çaprazlara diagonal (Diyagonal diye okunur) dendiğini tekrar hatırlayalım mı :-)

[Ajlan]

Hem Soralım , Hem Cevaplayalım

Ekranda gördüğünüz çaprazların adları nedir ?
a) Siyah Çaprazlar
b) ölümcül çaprazlar
c) b1-h7 ve c8-h3 çaprazı

Cevap: Doğru seçenek c olmalıydı.
Ekranda görünen çaprazlar Beyaz çaprazlardır. çünkü çaprazı oluşturan kareler beyaz renklidir.
bu çaprazların adları ise b1-h7 çaprazı ve c8-h3 çaprazıdır.

Ekranda gördüğünüz çaprazların kesişim karesinin adı nedir.
a) c5 karesi
b) f5 karesi

Cevap: Doğru seçenek b olmalıydı.
Bir karenin koordinatını bulurken sırasıyla bu karenin hangi dikeyde olduğuna bakıyoruz , daha sonra hangi yatayda olduğuna bakiyoruz.
Ekranda yeşil renkli boyalı kare f Dikeyi üzerindedir
Ekranda yeşil renkli boyolı kare 5.Yatay üzerindedir.
Şimdi adresi söyleyelim : f Dikeyi 5.Yatay.. bu uzun adresi Dikey ve Yatay kelimelerini kısaltarak tekrar söyleyelim mi ?
f Dikeyi 5.Yatay = f5
Çok kolay değilmi ?